Ciekawostki - Wojciech Jerzy Has

Z okazji przyznania Doctora Honoris Causa Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi (27.10.2000 r.), wydano okolicznościowe karty telefoniczne. Przedstawiono na nich uhonorowanych reżyserów w karykaturze. Oprócz Hasa, któremu przyznano tytuł pośmiertnie, “zaszczytu” tego dostąpili również: Roman Polański, Andrzej Wajda i Jerzy Kawalerowicz.

Beata Tyszkiewicz, Barbara Krafftówna i Gustaw Holoubek – ręka w rękę w Gdańsku. Nie tylko Międzyzdroje mają swoją promenadę gwiazd, również Gdańsk może się poszczycić odciskami dłoni wybitnych artystów filmu, muzyki, literatury i sztuk pięknych z Polski i ze świata. Aleja znajduje się na dziedzińcu Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku na wyspie Ołowianka – a więc w samym sercu Gdańska (nad Motławą, naprzeciwko Żurawia).

https://www.filharmonia.gda.pl/pl/aleja-gwiazd

Wojciech Jerzy Has pracował na Wydziale Reżyserii PWSFTviT w Łodzi od 1974. Był dziekanem wydziału w latach 1989-90, a w latach 1990-96  rektorem. Jego ulubioną studentką, której nie trzeba chyba nikomu przedstawiać, była Małgorzata Szumowska, która niejednokrotnie o tym mówiła, dodając, że to zasługa tego, że była z Krakowa i… ma ładne nogi, m.in. w M jak Małgośka. Alfabet Małgośki Szumowskiej, H jak Has,  “ELLE” 12/2013, s. 73. i “Twoim Stylu” 5/2020. To samo powtórzy w książce będącej wywiadem-rzeką: Szumowska. Kino to szkoła przetrwania, rozmawia Agnieszka Wiśniewska, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2012. Szumowska mówi, że Has “uważał, że trzeba pielęgnować ducha szaleństwa i pasji”, ale równocześnie ocenia go  jako nie najlepszego pedagoga, który miał dość niestandardowe metody nauczania. “Z Hasem się nie dyskutowało”, “(…) był trochę jak demiurg”. Has był opiekunem artystycznym pełnometrażowego debiutu fabularnego Szumowskiej – najlepszej studentki (“Szczęśliwy człowiek” 2000 r.). Film został wyprodukowany przez Studio Filmowe Indeks i Telewizję Polską – Agencję Filmową i zyskał światowe uznanie (festiwal w Salonikach, nominacja do Europejskiej Nagrody Filmowej).

Inną znaną studentką Hasa, jest Dorota Kędzierzawska, która zrealizowała pod m.in. jego opieką pedagogiczną etiudę fabularną “Jajko” (1982), za którą była nominowana do studenckiego Oskara. W jednym z wywiadów mówiła o tym tak: “Spadło to na nas – na mnie i Wojciecha Jerzego Hasa, mojego profesora – jak grom z jasnego nieba. Byliśmy przerażeni. Pamiętam, jak Has gdzieś na korytarzu powiedział mi: Mam nadzieję, że nie dostaniesz tego Oscara. Bo jak dostaniesz, to będziemy musieli tak jechać. Nie znałam angielskiego, Has też, więc jak tu jechać w ten dziwny nieznany świat, coś mówić, kłaniać się. Byliśmy bardzo szczęśliwi, że dostaliśmy nominację, która nie zmieniła się w statuetkę. Ale, przyznaję, było to bardzo miłe” (“Magazyn Filmowy SFP” nr 24 / marzec-kwiecień 2013, str. 12-13)).

W roku 2008 Dorota Kędzierzawska otrzymała w Świdnicy (na Festiwalu Reżyserii Filmowej) Nagrodę im. Wojciecha Jerzego Hasa za “niezwykłą konsekwencję w budowaniu nastroju filmu i twórczą współpracę z operatorem”.

Has, mimo że rzadko można obejrzeć jego filmy na małym ekranie, nie mówiąc już o dużym (chociaż zdarzają się przeglądy w małych studyjnych kinach DKF-ach), nie zniknął całkiem ze świadomości uczestników masowej kultury i rozrywki, skoro np. jedno z haseł w krzyżówce zamieszczonej w “Rewii Rozrywki” (sierpień 2020) dotyczy “jednego z imion Hasa, reżysera filmu Rękopis znaleziony w Saragossie” .

Światy Hasa – Różności